Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong các giao dịch dân sự, đặc biệt là mua bán nhà đất, không phải hợp đồng nào cũng có giá trị pháp lý. Trên thực tế, nhiều trường hợp hợp đồng mua bán vô hiệu khiến người mua lo lắng về việc có được hoàn lại tiền hay không. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khi nào hợp đồng bị vô hiệu và quyền lợi của người mua trong từng trường hợp.
>>> Xem thêm: Quy trình làm việc tại văn phòng công chứng: Hướng dẫn từ A–Z
1. Hợp đồng mua bán vô hiệu là gì?
1.1. Khái niệm hợp đồng mua bán vô hiệu
Hợp đồng mua bán vô hiệu là hợp đồng không đáp ứng đủ điều kiện có hiệu lực theo quy định pháp luật, nên không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các bên.
Khi một hợp đồng mua bán vô hiệu, pháp luật coi giao dịch đó không có giá trị ngay từ thời điểm xác lập.
1.2. Các điều kiện để hợp đồng có hiệu lực
Để một hợp đồng mua bán có hiệu lực, cần đảm bảo các yếu tố như: chủ thể có năng lực hành vi dân sự, nội dung hợp pháp, mục đích không vi phạm pháp luật và hình thức đúng quy định.
Nếu thiếu một trong các điều kiện này, hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu khi xảy ra tranh chấp.
2. Các trường hợp hợp đồng mua bán vô hiệu
2.1. Hợp đồng mua bán vô hiệu do vi phạm điều cấm
Một hợp đồng mua bán vô hiệu khi nội dung giao dịch vi phạm điều cấm của pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.
Ví dụ, mua bán tài sản bị cấm giao dịch sẽ không được pháp luật công nhận.
2.2. Hợp đồng mua bán vô hiệu do giả tạo
Khi các bên lập hợp đồng nhằm che giấu một giao dịch khác, đây là trường hợp giả tạo và không có giá trị pháp lý.
Ví dụ, lập hợp đồng mua bán để che giấu việc tặng cho nhằm trốn thuế.
>>> Xem thêm: Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói, uy tín, cam kết không phát sinh chi phí bất hợp lý
2.3. Hợp đồng mua bán vô hiệu do không đúng hình thức
Một số giao dịch bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực. Nếu không tuân thủ, hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu. Điển hình là việc mua bán nhà đất bằng giấy viết tay, không công chứng.
2.4. Hợp đồng mua bán vô hiệu do bị lừa dối, cưỡng ép
Nếu một bên tham gia giao dịch do bị lừa dối hoặc ép buộc, hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu theo yêu cầu của bên bị ảnh hưởng.
3. Khi nào người mua được trả lại tiền?
3.1. Nguyên tắc xử lý hợp đồng mua bán vô hiệu
Khi một hợp đồng mua bán vô hiệu, các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Đây là nguyên tắc cơ bản nhằm khôi phục lại tình trạng ban đầu. Do đó, trong hầu hết trường hợp, người mua sẽ được trả lại số tiền đã thanh toán.
3.2. Trường hợp người mua được hoàn tiền đầy đủ
Người mua sẽ được hoàn lại toàn bộ tiền nếu:
- Giao dịch bị vô hiệu và chưa phát sinh thiệt hại
- Tài sản có thể hoàn trả nguyên trạng
- Người mua không có lỗi trong việc làm hợp đồng vô hiệu
Trong những trường hợp này, quyền lợi của người mua được pháp luật bảo vệ tương đối đầy đủ.
3.3. Trường hợp không được trả lại toàn bộ tiền
Không phải lúc nào người mua cũng được hoàn lại toàn bộ số tiền. Nếu người mua có lỗi hoặc tài sản không thể hoàn trả, việc hoàn tiền có thể bị hạn chế. Ngoài ra, nếu có thiệt hại phát sinh, bên có lỗi có thể phải bồi thường thêm.
4. Xử lý tài sản và thiệt hại phát sinh
4.1. Nghĩa vụ hoàn trả tài sản
Khi hợp đồng bị vô hiệu, bên bán phải trả lại tiền, còn bên mua phải trả lại tài sản đã nhận. Nếu tài sản đã bị thay đổi hoặc không còn, việc giải quyết sẽ phức tạp hơn.
4.2. Bồi thường thiệt hại
Nếu một bên gây ra việc hợp đồng vô hiệu, họ có thể phải bồi thường thiệt hại cho bên còn lại. Mức bồi thường phụ thuộc vào mức độ lỗi và hậu quả thực tế.
>>> Xem thêm: Dịch vụ công chứng lấy ngay tại văn phòng công chứng Hà Nội
5. Ví dụ thực tế minh họa
Anh D mua một mảnh đất thông qua giấy viết tay, không công chứng. Sau đó, tranh chấp xảy ra và Tòa án tuyên hợp đồng vô hiệu do không đúng hình thức.
Trong trường hợp này, vì hợp đồng mua bán vô hiệu, anh D được trả lại số tiền đã giao, còn bên bán nhận lại đất. Tuy nhiên, do đất đã bị cải tạo, hai bên phải thương lượng thêm về chi phí phát sinh.
6. Lưu ý quan trọng để bảo vệ quyền lợi người mua
Người mua nên kiểm tra kỹ tính pháp lý của tài sản trước khi giao dịch. Việc công chứng hợp đồng và xác minh thông tin là rất cần thiết. Ngoài ra, nên lưu giữ đầy đủ chứng từ thanh toán để làm căn cứ khi xảy ra tranh chấp.
>>> Xem thêm: Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẻ, đất chưa đủ điều kiện
Kết luận
Khi giao dịch không hợp pháp, quyền lợi của các bên sẽ được xử lý theo nguyên tắc hoàn trả. Hiểu rõ quy định sẽ giúp người mua bảo vệ được tài sản và hạn chế rủi ro khi tham gia các giao dịch dân sự.
Để được tư vấn và hỗ trợ lập di chúc chính xác, xử lý các vấn đề liên quan đến tài sản đứng tên người khác cũng như đảm bảo tính pháp lý cao nhất, hãy liên hệ với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc ghé thăm văn phòng trực tiếp. Chúng tôi có đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm, sẵn sàng hỗ trợ bạn trong mọi giao dịch pháp lý.
>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng di chúc cần những giấy tờ gì?
>>> Xem thêm: Di chúc bằng tiếng nước ngoài có được công nhận không?
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com