Chia đất cho con khi còn sống cần làm gì?

Trong nhiều gia đình, cha mẹ lựa chọn chia đất cho con khi còn sống nhằm ổn định chỗ ở, tránh tranh chấp thừa kế về sau và thể hiện sự chủ động trong quản lý tài sản. Tuy nhiên, không ít người cho rằng chỉ cần thỏa thuận trong gia đình là đủ, không cần thực hiện thủ tục pháp lý. Vậy chia đất cho con khi còn sống có bắt buộc phải làm thủ tục hay không, và nếu không thực hiện đúng quy định thì sẽ phát sinh những rủi ro gì? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể các quy định pháp luật hiện hành để làm rõ vấn đề này.

>>> Xem thêm: Tại sao nên đến văn phòng công chứng thay vì chứng thực tại phường?

Chia đất cho con khi còn sống được thực hiện dưới hình thức nào?

Về mặt pháp lý, chia đất cho con khi còn sống không phải là một khái niệm độc lập, mà thường được thực hiện thông qua các hình thức sau:

• Tặng cho quyền sử dụng đất;

• Chuyển nhượng quyền sử dụng đất;

• Lập di chúc định đoạt tài sản (có hiệu lực sau khi chết).

Trong đó, tặng cho quyền sử dụng đất là hình thức phổ biến nhất khi cha mẹ muốn chia đất cho con ngay trong thời gian còn sống.

Chia đất cho con khi còn sống có bắt buộc làm thủ tục không?

Câu trả lời là: bắt buộc phải làm thủ tục theo quy định pháp luật nếu muốn việc chia đất có giá trị pháp lý.

Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 quy định:
“Việc chuyển quyền sử dụng đất phải được đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai và có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính”.

Điều này có nghĩa, nếu cha mẹ chỉ chia đất cho con bằng lời nói, giấy viết tay hoặc thỏa thuận trong gia đình mà không làm thủ tục pháp lý, thì quyền sử dụng đất trên pháp lý vẫn thuộc về cha mẹ.

Thủ tục pháp lý khi chia đất cho con khi còn sống

Khi thực hiện chia đất cho con khi còn sống thông qua hình thức tặng cho, cha mẹ cần thực hiện các bước cơ bản sau:

• Lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất;

• Công chứng hoặc chứng thực hợp đồng theo quy định;

• Thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai (sang tên sổ đỏ);

• Thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định (nếu có).

Theo quy định của pháp luật dân sự:
“Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản và được công chứng, chứng thực”.

Chỉ sau khi hoàn tất các thủ tục này, con cái mới được coi là người sử dụng đất hợp pháp.

>>> Xem thêm: Thời gian xử lý hồ sơ khi dùng dịch vụ sổ đỏ có nhanh hơn tự làm không?

Có cần tách thửa khi chia đất cho con không?

Trong trường hợp cha mẹ chia một phần thửa đất cho con, việc tách thửa là bắt buộc, trừ trường hợp đồng sở hữu.

Việc tách thửa phải đáp ứng:

• Diện tích tối thiểu theo quy định của UBND cấp tỉnh;

• Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất;

• Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hợp lệ.

Nếu không tách thửa mà chỉ thỏa thuận miệng, phần đất được chia rất dễ phát sinh tranh chấp và không được pháp luật bảo vệ.

Rủi ro nếu không làm thủ tục khi chia đất cho con khi còn sống

Việc chia đất cho con khi còn sống nhưng không thực hiện thủ tục pháp lý có thể dẫn đến nhiều rủi ro:

• Con cái không được công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp;

• Dễ phát sinh tranh chấp giữa các anh chị em;

• Khó khăn khi chuyển nhượng, thế chấp hoặc xây dựng;

• Có thể bị coi là tài sản chung trong khối di sản thừa kế khi cha mẹ qua đời.

Trong thực tế, nhiều vụ tranh chấp phát sinh chỉ vì việc chia đất không rõ ràng về mặt pháp lý.

>>> Xem thêm: 10 câu hỏi thường gặp về công chứng mua bán nhà và giải đáp chi tiết

Có thể thay thế bằng di chúc không?

Nếu cha mẹ chưa muốn chuyển quyền ngay, có thể lập di chúc để định đoạt việc chia đất cho con sau khi qua đời. Tuy nhiên, di chúc chỉ phát sinh hiệu lực sau khi người lập di chúc chết và vẫn có khả năng bị tranh chấp nếu không được lập hợp pháp.

Vì vậy, nếu mong muốn con cái ổn định chỗ ở ngay, tặng cho quyền sử dụng đất và hoàn tất thủ tục sang tên vẫn là phương án an toàn hơn.

Kết luận

Pháp luật quy định rõ rằng chia đất cho con khi còn sống bắt buộc phải làm thủ tục pháp lý thì mới có giá trị pháp lý và được Nhà nước bảo vệ. Việc chia đất bằng lời nói, giấy viết tay hoặc thỏa thuận nội bộ gia đình tiềm ẩn nhiều rủi ro và có thể dẫn đến tranh chấp nghiêm trọng về sau. Do đó, cha mẹ nên thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định để bảo đảm quyền lợi cho cả mình và con cái.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Sổ đỏ đứng tên vợ chồng khi bán có cần cả hai ký?

>>> Hồ sơ cần chuẩn bị khi công chứng văn bản từ chối nhận di sản

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội có dịch vụ công chứng lưu động tận nơi

>>>  Công chứng văn bản thừa kế cần bao nhiêu người đồng thừa kế ký tên?

>>> Mẹo giúp hoàn tất nhanh thủ tục đăng ký kết hôn chỉ trong một ngày

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com