Giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn là vấn đề ngày càng phổ biến trong bối cảnh các cặp đôi chủ động lập văn bản thỏa thuận chế độ tài sản để phòng ngừa rủi ro. Tuy nhiên, khi hôn nhân đổ vỡ, không phải mọi thỏa thuận đều đương nhiên được Tòa án công nhận. Vậy Tòa án xử lý thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn như thế nào, trong những trường hợp nào được công nhận, khi nào bị tuyên vô hiệu?
>>> Xem thêm: Đừng để sai sót nhỏ gây rắc rối lớn – hãy chọn Văn phòng công chứng
1. Căn cứ pháp lý để Tòa án giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn

1.1. Cơ sở pháp lý xác lập thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
“Trong trường hợp hai bên kết hôn lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì thỏa thuận đó phải được lập trước khi kết hôn, bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực.”
Theo Điều 48 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận có hiệu lực kể từ ngày đăng ký kết hôn.
➡ Đây là căn cứ đầu tiên để Tòa án xem xét hiệu lực pháp lý của thỏa thuận khi giải quyết ly hôn.
1.2. Nguyên tắc Tòa án áp dụng khi giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn
Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:
“Trong trường hợp chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận thì việc giải quyết tài sản khi ly hôn được áp dụng theo thỏa thuận đó; nếu thỏa thuận không đầy đủ, không rõ ràng thì áp dụng quy định của pháp luật.”
➡ Như vậy, giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn luôn dựa trên nguyên tắc tôn trọng ý chí thỏa thuận hợp pháp của vợ chồng.
2. Tòa án kiểm tra những điều kiện gì khi giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn?
2.1. Kiểm tra hình thức và thời điểm xác lập thỏa thuận
Tòa án sẽ xem xét:
-
Thỏa thuận có lập trước khi đăng ký kết hôn không;
-
Có lập thành văn bản hay không;
-
Có công chứng hoặc chứng thực theo Điều 47 Luật Hôn nhân và gia đình.
➡ Nếu vi phạm hình thức hoặc thời điểm, thỏa thuận có thể bị tuyên vô hiệu toàn bộ.
2.2. Kiểm tra nội dung thỏa thuận có hợp pháp không
Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận bị vô hiệu nếu:
-
Vi phạm điều cấm của luật;
-
Trái đạo đức xã hội;
-
Xâm phạm nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng, con hoặc người thứ ba.
➡ Đây là căn cứ quan trọng để Tòa án không công nhận hoặc chỉ công nhận một phần thỏa thuận khi ly hôn.
>>> Xem thêm: Đừng để sai sót nhỏ khiến hồ sơ bị trả lại – hãy chọn dịch vụ cấp sổ đỏ lần đầu có kinh nghiệm xử lý hàng ngàn hồ sơ.
3. Các cách Tòa án giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn trên thực tế

3.1. Công nhận và áp dụng toàn bộ thỏa thuận
Tòa án sẽ áp dụng toàn bộ thỏa thuận nếu:
-
Được lập đúng hình thức;
-
Các bên hoàn toàn tự nguyện;
-
Nội dung rõ ràng, không vi phạm pháp luật.
➡ Khi đó, việc phân chia tài sản khi ly hôn được thực hiện đúng theo thỏa thuận, không áp dụng chế độ tài sản theo luật định.
3.2. Chỉ công nhận một phần thỏa thuận
Theo khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu thỏa thuận không đầy đủ hoặc một phần vô hiệu, Tòa án:
-
Áp dụng thỏa thuận với phần hợp pháp;
-
Phần còn lại áp dụng chế độ tài sản theo luật định.
➡ Đây là trường hợp rất phổ biến khi thỏa thuận chỉ quy định tài sản hiện có, không dự liệu tài sản hình thành trong hôn nhân.
3.3. Tuyên thỏa thuận vô hiệu và áp dụng chế độ tài sản theo luật
Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nếu thỏa thuận vô hiệu, Tòa án sẽ:
-
Hủy giá trị pháp lý của thỏa thuận;
-
Áp dụng Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để chia tài sản chung theo nguyên tắc luật định.
➡ Khi đó, việc giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn chuyển sang giải quyết tài sản chung của vợ chồng.
4. Tòa án giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn trong mối liên hệ với quyền lợi con và người thứ ba
Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, thỏa thuận bị vô hiệu nếu xâm phạm nghiêm trọng quyền lợi hợp pháp của con chưa thành niên hoặc người phụ thuộc.
Ngoài ra, theo Điều 59 khoản 5, việc chia tài sản phải bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của vợ, chồng, con và người thứ ba.
➡ Do đó, Tòa án có quyền không áp dụng thỏa thuận, dù hợp lệ về hình thức, nếu việc áp dụng gây hậu quả nghiêm trọng.
>>> Xem thêm: Nếu bạn đang phân vân không biết cần chuẩn bị gì, hãy xem Thủ tục làm sổ đỏ.
5. Ví dụ minh họa thực tế về giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn
Ví dụ thực tế:
Trước khi kết hôn, anh A và chị B lập văn bản thỏa thuận có công chứng, xác định toàn bộ nhà đất do anh A đứng tên trước hôn nhân là tài sản riêng; tài sản hình thành sau hôn nhân chia theo tỷ lệ 70% anh A – 30% chị B.
Sau 6 năm chung sống, hai bên ly hôn. Chị B yêu cầu tuyên thỏa thuận vô hiệu vì “bất công”.
Tòa án xác định:
-
Thỏa thuận lập trước hôn nhân, có công chứng;
-
Không vi phạm điều cấm của luật;
-
Chị B hoàn toàn tự nguyện khi ký;
-
Trong hôn nhân, chị B vẫn có tài sản riêng và thu nhập ổn định.
Tòa án quyết định công nhận thỏa thuận, chia tài sản đúng theo nội dung đã cam kết.
➡ Đây là trường hợp Tòa án giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn theo nguyên tắc tôn trọng ý chí hợp pháp của các bên.
6. Những lưu ý quan trọng khi lập và thực hiện thỏa thuận tài sản trước hôn nhân
Để hạn chế rủi ro khi ly hôn, thỏa thuận nên:
-
Lập thành văn bản, công chứng đầy đủ;
-
Quy định rõ tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai;
-
Không tước đoạt hoàn toàn quyền lợi của một bên;
-
Dự liệu nghĩa vụ chung, nợ chung, chi phí gia đình.
➡ Đây là yếu tố quyết định để Tòa án có cơ sở công nhận và áp dụng thỏa thuận khi phát sinh tranh chấp.
7. Kết luận
Giải quyết thỏa thuận tài sản trước hôn nhân khi ly hôn là quá trình Tòa án vừa tôn trọng quyền tự định đoạt của vợ chồng, vừa kiểm soát chặt chẽ tính hợp pháp, công bằng và hậu quả xã hội của thỏa thuận. Không phải mọi văn bản thỏa thuận đều đương nhiên có hiệu lực; chỉ những thỏa thuận đúng hình thức, tự nguyện, không trái luật và không xâm phạm quyền lợi cơ bản mới được Tòa án công nhận khi ly hôn.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Có được công chứng hợp đồng tặng cho ngoài trụ sở không?
>>> Mất cân bằng quyền nghĩa vụ: Công chứng viên xử lý sao?
>>> Những yếu tố nào ảnh hưởng trực tiếp đến phí công chứng khi ký hợp đồng?
>>> Thủ tục công chứng ủy quyền: Trình tự thực hiện và yêu cầu pháp lý bắt buộc.
>>> Mẫu đơn từ chối tài sản vợ chồng theo quy định pháp luật.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
