Khi đất đai là đối tượng tranh chấp, đang bị điều tra hoặc phải thi hành án, việc ngăn chặn giao dịch đất là cần thiết để tránh tẩu tán, chuyển nhượng trái phép. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết lệnh ngăn chặn giao dịch đất có hiệu lực bao lâu và khi nào cần gia hạn hoặc chấm dứt. Bài viết sau sẽ giúp bạn nắm rõ toàn bộ quy định pháp lý và thủ tục liên quan đến vấn đề này.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Long Biên có làm việc thứ 7, chủ nhật không?
1. Ngăn chặn giao dịch đất là gì?
Ngăn chặn giao dịch đất là biện pháp pháp lý tạm thời nhằm cấm hoặc hạn chế việc thực hiện các quyền định đoạt đối với quyền sử dụng đất như: chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn… Việc ngăn chặn được áp dụng trong các trường hợp sau:
-
Tranh chấp đất đang được giải quyết tại Tòa án;
-
Đất đang bị kê biên, phong tỏa để thi hành án;
-
Đất liên quan đến vụ án hình sự, đang bị điều tra.
Mục đích là đảm bảo giữ nguyên hiện trạng đất để phục vụ giải quyết tranh chấp, thi hành án hoặc điều tra.
2. Căn cứ pháp lý về hiệu lực ngăn chặn giao dịch đất
2.1. Luật Đất đai 2013 – Điều 106
Văn phòng đăng ký đất đai chỉ thực hiện cập nhật, chỉnh lý biến động hoặc xóa bỏ việc ngăn chặn khi có văn bản của cơ quan có thẩm quyền.
2.2. Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 – Điều 114, 208
Tòa án có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (gồm ngăn chặn giao dịch đất), có hiệu lực trong thời gian xét xử vụ án hoặc đến khi có quyết định hủy bỏ biện pháp đó.
2.3. Luật Thi hành án dân sự 2008 – Điều 76
Việc kê biên, phong tỏa tài sản (bao gồm đất đai) có hiệu lực cho đến khi thi hành xong bản án hoặc có quyết định hủy bỏ của Chấp hành viên.
>>> Xem thêm: Địa chỉ uy tín để công chứng mua bán xe đúng quy định pháp luật
3. Hiệu lực ngăn chặn giao dịch đất kéo dài trong bao lâu?
3.1. Trường hợp do Tòa án ban hành
-
Hiệu lực mặc định: 15 ngày kể từ ngày Tòa án ban hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;
-
Có thể gia hạn nếu người yêu cầu chứng minh được nhu cầu tiếp tục bảo vệ quyền lợi trong thời gian giải quyết vụ án;
-
Hết hiệu lực nếu không được gia hạn đúng thời hạn.
3.2. Trường hợp do cơ quan thi hành án
-
Hiệu lực kéo dài đến khi nghĩa vụ thi hành án được hoàn tất;
-
Trong thời gian này, người phải thi hành án không thể chuyển nhượng, thế chấp hoặc thực hiện bất kỳ giao dịch nào với mảnh đất bị kê biên.
3.3. Trường hợp do cơ quan điều tra
-
Hiệu lực phụ thuộc vào tiến trình tố tụng hình sự, có thể kéo dài cho đến khi kết thúc điều tra, truy tố hoặc xét xử;
-
Khi vụ án bị đình chỉ, tạm đình chỉ hoặc có quyết định giải tỏa phong tỏa thì hiệu lực ngăn chặn chấm dứt.
4. Hết hiệu lực ngăn chặn giao dịch đất thì sao?
Khi lệnh ngăn chặn giao dịch đất hết hiệu lực, cơ quan đã ban hành lệnh ngăn chặn (Tòa án, Thi hành án, Cơ quan điều tra…) cần:
-
Ra văn bản hủy bỏ hoặc kết thúc biện pháp ngăn chặn;
-
Gửi văn bản đó đến Văn phòng đăng ký đất đai để cập nhật và xóa trạng thái ngăn chặn trên hệ thống quản lý đất đai;
-
Chủ sở hữu được khôi phục đầy đủ quyền giao dịch (chuyển nhượng, thế chấp, tặng cho…).
Nếu không có quyết định mới mà thời hạn ngăn chặn đã hết, bên liên quan có thể làm đơn yêu cầu kiểm tra hoặc khiếu nại.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Tình huống thực tế:
Anh D khởi kiện tranh chấp quyền sử dụng đất với chị T tại quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Để ngăn chị T chuyển nhượng đất, anh D làm đơn yêu cầu Tòa án ra quyết định ngăn chặn giao dịch đất. Tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, hiệu lực trong 15 ngày.
Tuy nhiên, sau 10 ngày, vụ việc vẫn chưa được giải quyết. Anh D kịp thời nộp đơn xin gia hạn. Tòa án ra tiếp quyết định gia hạn thêm 30 ngày, gửi đến Văn phòng đăng ký đất đai. Nhờ đó, giao dịch đất tiếp tục bị ngăn chặn hợp pháp đến khi có bản án chính thức.
Nếu anh D không kịp gia hạn, hiệu lực lệnh ngăn chặn sẽ hết, và chị T có thể hợp pháp chuyển nhượng đất.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng hỗ trợ dịch vụ công chứng tại nhà, bệnh viện,…
6. Một số lưu ý quan trọng
6.1. Theo dõi thời hạn hiệu lực thường xuyên
Đặc biệt với các trường hợp Tòa án ra quyết định, cần chú ý thời hạn 15 ngày và chủ động xin gia hạn nếu vụ việc chưa xử lý xong.
6.2. Văn phòng đăng ký đất đai không được tự ý kéo dài hiệu lực
Chỉ được cập nhật và duy trì ngăn chặn nếu nhận được văn bản hợp lệ từ Tòa án, Cơ quan thi hành án hoặc Điều tra.
6.3. Có thể khiếu nại nếu lệnh ngăn chặn vẫn tồn tại dù đã hết hiệu lực
Trong trường hợp lệnh ngăn chặn hết thời hạn nhưng vẫn chưa được gỡ bỏ, bạn có quyền:
-
Gửi đơn đến Văn phòng đăng ký đất đai đề nghị kiểm tra tình trạng pháp lý;
-
Yêu cầu cơ quan ban hành xác nhận văn bản đã hết hiệu lực;
-
Thực hiện thủ tục khiếu nại nếu quyền lợi bị ảnh hưởng.
Xem thêm:
>>> Cách rút đơn ngăn chặn giao dịch đất nhanh nhất
>>> Tiền cọc thuê nhà: làm sao để không biến thành “của cho không”?
Kết luận
Hiệu lực ngăn chặn giao dịch đất phụ thuộc vào từng cơ quan ban hành lệnh:
-
Tòa án: 15 ngày (có thể gia hạn);
-
Thi hành án: kéo dài đến khi thi hành xong;
-
Điều tra: đến khi vụ án được xử lý dứt điểm.
Việc nắm rõ thời hạn này giúp người yêu cầu chủ động trong bảo vệ tài sản, đồng thời giúp bên bị ngăn chặn có hướng xử lý đúng pháp luật khi lệnh ngăn chặn đã hết hiệu lực.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán. Ngoài ra, chúng tôi có đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
Công chứng ngoài trụ sở, tại nhà riêng miễn phí
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Hotline: 09.66.22.7979 hoặc 0935.669.669
Địa chỉ: số 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội
Email: ccnguyenhue165@gmail.com