Tài sản bị kê biên là vấn đề được nhiều cá nhân, tổ chức quan tâm khi phát sinh nghĩa vụ thi hành án dân sự. Việc kê biên không đồng nghĩa tài sản bị mất ngay mà phải tuân thủ trình tự, thủ tục và căn cứ pháp luật cụ thể. Hiểu rõ quy định sẽ giúp người có tài sản, người được thi hành án và bên liên quan bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
>>> Xem thêm: Vì sao nhiều người không còn muốn tự làm hồ sơ mà chọn dịch vụ sổ đỏ?
1. Tài sản bị kê biên là gì?
Theo quy định của pháp luật thi hành án dân sự, kê biên là biện pháp cưỡng chế do cơ quan thi hành án áp dụng nhằm xác định, quản lý và xử lý tài sản của người phải thi hành án để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ theo bản án hoặc quyết định đã có hiệu lực pháp luật.
Tài sản bị kê biên có thể bao gồm:
- Nhà ở, đất đai
- Xe ô tô, xe máy
- Tiền, vàng, tài sản có giá trị
- Hàng hóa, máy móc, thiết bị
- Quyền tài sản và một số tài sản khác theo quy định pháp luật
Việc kê biên chỉ được tiến hành khi người phải thi hành án không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ hoặc thuộc trường hợp phải áp dụng biện pháp cưỡng chế.

2. Căn cứ pháp lý về tài sản bị kê biên thi hành án
Việc xử lý tài sản trong thi hành án được điều chỉnh bởi các văn bản pháp luật như:
- Bộ luật Dân sự năm 2015
- Luật Thi hành án dân sự năm 2008, sửa đổi bổ sung năm 2014
- Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Thi hành án dân sự
Theo Luật Thi hành án dân sự, chấp hành viên có quyền áp dụng biện pháp kê biên, xử lý tài sản để bảo đảm thi hành bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực.
Pháp luật cũng quy định rõ nguyên tắc cưỡng chế phải đúng thẩm quyền, đúng trình tự và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.
>>> Xem thêm: Những giấy tờ nào cần chuẩn bị cho công chứng mua bán nhà đất?
3. Các trường hợp tài sản bị kê biên trong thi hành án
3.1. Tài sản thuộc sở hữu của người phải thi hành án
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Khi người phải thi hành án không tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trả tiền hoặc bàn giao tài sản, chấp hành viên có thể tiến hành xác minh và kê biên tài sản thuộc quyền sở hữu của họ.
Tài sản phải được xác định rõ nguồn gốc, tình trạng pháp lý và giá trị trước khi đưa vào diện xử lý.
3.2. Tài sản chung được xử lý như thế nào?
Nhiều trường hợp tài sản thuộc sở hữu chung của vợ chồng hoặc đồng sở hữu với người khác.
Theo quy định pháp luật, cơ quan thi hành án phải xác định phần sở hữu của người phải thi hành án trong khối tài sản chung trước khi xử lý. Nếu không xác định được phần quyền sở hữu thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết.
3.3. Những tài sản không được kê biên
Pháp luật thi hành án dân sự quy định một số tài sản không bị áp dụng biện pháp cưỡng chế nhằm bảo đảm điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người phải thi hành án và gia đình, bao gồm:
- Đồ dùng thiết yếu phục vụ đời sống
- Thuốc chữa bệnh cần thiết
- Công cụ lao động thiết yếu có giá trị theo mức luật định
- Một số tài sản đặc thù khác theo quy định pháp luật
Quy định này nhằm bảo đảm tính nhân đạo và cân bằng quyền lợi trong hoạt động thi hành án.
>>> Xem thêm: Những kinh nghiệm thực tiễn giúp quá trình chứng thực chữ ký diễn ra nhanh chóng và thuận lợi hơn
4. Trình tự xử lý tài sản bị kê biên theo quy định pháp luật
4.1. Xác minh và lập biên bản kê biên tài sản bị kê biên
Trước khi cưỡng chế, chấp hành viên thực hiện xác minh điều kiện thi hành án và xác định tài sản thuộc diện xử lý.
Khi kê biên phải lập biên bản ghi nhận:
- Loại tài sản
- Tình trạng tài sản
- Người chứng kiến
- Ý kiến của đương sự và bên liên quan
Biên bản là căn cứ quan trọng cho các bước xử lý tiếp theo.

4.2. Định giá và bán đấu giá tài sản
Sau khi kê biên, tài sản thường được định giá theo thỏa thuận hoặc thông qua tổ chức thẩm định giá.
Nếu các bên không tự thỏa thuận được việc nhận tài sản để trừ nghĩa vụ thì cơ quan thi hành án sẽ tiến hành bán đấu giá theo quy định pháp luật.
Tiền thu được từ bán đấu giá sẽ được dùng để:
- Thanh toán chi phí thi hành án
- Thực hiện nghĩa vụ theo bản án
- Hoàn trả phần còn lại cho chủ sở hữu nếu có dư
4.3. Quyền khiếu nại khi xử lý tài sản bị kê biên
Đương sự và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền:
- Khiếu nại quyết định thi hành án
- Khiếu nại hành vi của chấp hành viên
- Yêu cầu xem xét lại việc xác minh, định giá hoặc bán đấu giá nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật
Việc khiếu nại phải thực hiện trong thời hạn luật định và theo đúng trình tự thủ tục.
5. Lưu ý pháp lý khi có tài sản bị kê biên
Khi phát sinh việc kê biên thi hành án, các bên cần lưu ý:
- Kiểm tra tính hợp pháp của quyết định thi hành án
- Theo dõi đầy đủ quá trình kê biên và định giá
- Chuẩn bị giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản
- Thực hiện quyền khiếu nại nếu phát hiện sai phạm
- Chủ động hợp tác để tránh phát sinh chi phí cưỡng chế không cần thiết
Việc nắm rõ quy định pháp luật sẽ giúp hạn chế tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong quá trình thi hành án.
>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng quận Cầu Giấy – Nơi hỗ trợ công chứng tận tình và chuyên nghiệp
>>> Xem thêm: Tài sản bị phong tỏa: Nguyên nhân và cách giải quyết
Kết luận
Kê biên tài sản là biện pháp cưỡng chế quan trọng nhằm bảo đảm bản án, quyết định của Tòa án được thực thi trên thực tế. Tuy nhiên, quá trình này phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định pháp luật về thẩm quyền, trình tự và quyền của các bên liên quan. Hiểu đúng quy định về kê biên và xử lý tài sản sẽ giúp cá nhân, tổ chức chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi tham gia quá trình thi hành án dân sự.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com
