Có nên công chứng di chúc tại nhà?

Lập di chúc là cách để một người thể hiện ý chí của mình về việc định đoạt tài sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, nhiều người cao tuổi, người bệnh hoặc người không tiện đi lại thường băn khoăn: có nên công chứng di chúc tại nhà không? Việc công chứng di chúc ngoài trụ sở có hợp pháp không và có đảm bảo giá trị pháp lý hay không?

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết quy định hiện hành năm 2026 về công chứng di chúc, ưu – nhược điểm khi thực hiện tại nhà và ví dụ minh họa thực tế.

>>> Xem thêm: Một bài hướng dẫn cực kỳ hữu ích dành cho người lần đầu đi làm công chứng.

1. Công chứng di chúc tại nhà có hợp pháp không?

Theo Bộ luật Dân sự 2015, di chúc hợp pháp phải đáp ứng các điều kiện:

• Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt

• Không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép

• Nội dung không trái pháp luật

Bên cạnh đó, theo Luật Công chứng 2014, công chứng viên có thể thực hiện công chứng ngoài trụ sở trong trường hợp:

• Người yêu cầu công chứng già yếu

• Không thể đi lại

• Bị tạm giam, tạm giữ

• Có lý do chính đáng khác

👉 Như vậy, công chứng di chúc tại nhà hoàn toàn hợp pháp nếu thực hiện đúng quy định.

2. Khi nào nên công chứng di chúc tại nhà?

Việc công chứng DC tại nhà thường phù hợp trong các trường hợp:

2.1. Người lập di chúc lớn tuổi, sức khỏe yếu

Nhiều người cao tuổi không thể di chuyển xa hoặc ngồi chờ lâu tại văn phòng công chứng.

2.2. Người đang điều trị bệnh

Trường hợp người bệnh nằm viện hoặc điều trị tại nhà, công chứng viên có thể đến tận nơi để đảm bảo quyền lập di chúc.

Ví dụ minh họa

Ông A, 85 tuổi, sức khỏe yếu và không thể đi lại. Ông muốn để lại căn nhà cho con trai út.

Gia đình liên hệ văn phòng công chứng, công chứng viên đến tận nhà xác minh tình trạng minh mẫn của ông A và lập thủ tục công chứng DC tại chỗ.

Di chúc này có giá trị pháp lý như công chứng tại trụ sở.

>>> Xem thêm: Không ít trường hợp hồ sơ bị từ chối chỉ vì văn bản ủy quyền không được công chứng hợp đồng ủy quyền đúng quy định.

3. Ưu điểm và rủi ro khi công chứng di chúc tại nhà

3.1. Ưu điểm của công chứng di chúc tại nhà

• Tiện lợi cho người già yếu

• Đảm bảo kịp thời khi sức khỏe không ổn định

• Vẫn đảm bảo giá trị pháp lý

3.2. Rủi ro có thể phát sinh

Tuy nhiên, khi công chứng di chúc tại nhà cần lưu ý:

• Phải đảm bảo người lập di chúc minh mẫn

• Không có sự tác động, ép buộc từ người thân

• Công chứng viên phải trực tiếp kiểm tra và xác nhận

Nếu có tranh chấp sau này, yếu tố “minh mẫn” thường bị xem xét kỹ lưỡng.

Ví dụ thực tế

Bà B lập di chúc tại nhà, để lại toàn bộ tài sản cho một người con. Sau khi bà qua đời, các con khác cho rằng bà không còn minh mẫn khi lập di chúc.

Tòa án sẽ xem xét hồ sơ công chứng, lời xác nhận của công chứng viên và các bằng chứng y tế để xác định tính hợp pháp của di chúc.

4. Thủ tục công chứng di chúc tại nhà như thế nào?

Quy trình công chứng di chúc tại nhà gồm:

Bước 1: Liên hệ văn phòng công chứng

Gia đình cung cấp thông tin:

• Người lập di chúc

• Địa chỉ thực hiện

• Tình trạng sức khỏe

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ

• CCCD người lập di chúc

• Giấy tờ tài sản (sổ đỏ, sổ tiết kiệm…)

• Dự thảo di chúc (nếu có)

Bước 3: Công chứng viên đến tận nơi

Công chứng viên:

• Kiểm tra tình trạng minh mẫn

• Hỏi trực tiếp ý chí người lập di chúc

• Lập và đọc lại nội dung

Sau đó, các bên ký và hoàn tất thủ tục.

Chi phí công chứng di chúc tại nhà

Ngoài phí công chứng theo quy định, có thể phát sinh:

• Thù lao soạn thảo

• Chi phí đi lại ngoài trụ sở

Mức phí cụ thể tùy từng địa phương và tổ chức hành nghề công chứng.

>>> Xem thêm: Thủ tục công chứng cho thuê nhà hiện nay khá đơn giản, nhưng mang lại giá trị bảo đảm pháp lý lâu dài cho các bên tham gia.

5. Kết luận

Theo quy định của Luật Công chứng 2014 và Bộ luật Dân sự 2015, công chứng di chúc tại nhà là hoàn toàn hợp pháp nếu người lập di chúc minh mẫn, tự nguyện và thực hiện đúng trình tự.

Trong nhiều trường hợp, đây là giải pháp cần thiết để đảm bảo quyền định đoạt tài sản của người cao tuổi hoặc người bệnh. Tuy nhiên, để tránh tranh chấp về sau, cần đảm bảo quy trình chặt chẽ, minh bạch và có sự xác nhận đầy đủ của công chứng viên.