Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệuTrong thực tế giải quyết thừa kế, không ít trường hợp người thừa kế không muốn hoặc không thể nhận di sản vì lý do cá nhân, nghĩa vụ tài sản, hoặc để nhường phần di sản cho người khác. Khi đó, việc lập và công chứng văn bản từ chối nhận DSTK là thủ tục quan trọng nhằm bảo đảm giá trị pháp lý và tránh tranh chấp về sau. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật, điều kiện, thủ tục, hệ quả pháp lý và những lưu ý quan trọng khi từ chối nhận DSTK.
>>> Xem thêm: Bạn sẽ nhận được tư vấn chuẩn xác nhất tại phòng công chứng.
1. Từ chối nhận di sản thừa kế là gì? Căn cứ pháp lý
1.1. Khái niệm từ chối nhận di sản thừa kế
Từ chối nhận DSTK là việc người thừa kế thể hiện ý chí không nhận phần di sản mà mình được hưởng theo di chúc hoặc theo pháp luật.
Việc từ chối phải được lập thành văn bản và thể hiện rõ ràng, tự nguyện, không nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản của người từ chối.
1.2. Căn cứ pháp lý về từ chối nhận di sản thừa kế
-
Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác hoặc cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày mở thừa kế.”
-
Điều 57 Luật Công chứng 2014 quy định về công chứng văn bản thừa kế, trong đó có văn bản từ chối nhận di sản.
👉 Như vậy, pháp luật cho phép người thừa kế từ chối nhận DSTK, nhưng phải lập thành văn bản hợp lệ và tuân thủ thời hạn luật định.
2. Khi nào cần công chứng văn bản từ chối nhận di sản thừa kế?
2.1. Công chứng giúp văn bản từ chối nhận di sản thừa kế có giá trị pháp lý cao
Theo Điều 5 Luật Công chứng 2014, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ và có hiệu lực thi hành đối với các bên.
Việc công chứng giúp:
-
Xác nhận ý chí tự nguyện của người từ chối;
-
Tránh giả mạo chữ ký, tranh chấp sau này;
-
Thuận lợi cho việc khai nhận, phân chia di sản.
2.2. Trường hợp bắt buộc phải công chứng văn bản từ chối nhận di sản thừa kế
Trong thực tế, khi di sản là:
-
Quyền sử dụng đất;
-
Nhà ở;
-
Tài sản phải đăng ký quyền sở hữu,
thì văn bản từ chối nhận di sản thường bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực để cơ quan đăng ký chấp nhận khi sang tên, đăng bộ.
Các tổ chức hành nghề công chứng cũng chỉ tiếp nhận hồ sơ khai nhận, phân chia di sản khi có đầy đủ văn bản từ chối đã công chứng hợp lệ.
>>> Xem thêm: Nếu bạn muốn giao dịch diễn ra suôn sẻ, hãy cân nhắc Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói ngay từ đầu.
3. Điều kiện để từ chối nhận di sản thừa kế hợp pháp
3.1. Từ chối nhận di sản thừa kế phải tự nguyện, minh bạch
Người từ chối phải hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, lừa dối hoặc đe dọa.
3.2. Không được từ chối nhận di sản thừa kế để trốn tránh nghĩa vụ
Theo Điều 620 Bộ luật Dân sự 2015, nếu việc từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, bồi thường, cấp dưỡng… thì có thể bị tuyên vô hiệu.
3.3. Thời hạn từ chối nhận di sản thừa kế
Người thừa kế phải lập văn bản từ chối trong vòng 06 tháng kể từ ngày mở thừa kế (ngày người để lại di sản chết).
Quá thời hạn này mà không từ chối thì được coi là đồng ý nhận di sản.
4. Thủ tục công chứng văn bản từ chối nhận di sản thừa kế
4.1. Hồ sơ công chứng từ chối nhận di sản thừa kế
Thông thường gồm:
-
CCCD/CMND của người từ chối;
-
Giấy chứng tử của người để lại di sản;
-
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế;
-
Giấy tờ về di sản (sổ đỏ, đăng ký xe…);
-
Dự thảo văn bản từ chối (nếu có).
4.2. Quy trình công chứng
-
Nộp hồ sơ tại văn phòng công chứng;
-
Công chứng viên kiểm tra điều kiện pháp lý;
-
Soạn thảo hoặc rà soát văn bản;
-
Người từ chối ký trước mặt công chứng viên;
-
Nhận văn bản công chứng.
Thời gian xử lý thường trong ngày.
4.3. Phí công chứng
Theo Thông tư 257/2016/TT-BTC, phí công chứng văn bản thỏa thuận liên quan đến thừa kế thường dao động từ 50.000 – 100.000 đồng, chưa bao gồm phí soạn thảo.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn từng bước tính Phí công chứng.
5. Ví dụ minh họa thực tế
Ví dụ:
Ông A mất để lại một căn nhà cho 3 người con. Anh B đang định cư nước ngoài và không có nhu cầu nhận tài sản nên lập văn bản từ chối nhận DSTK tại Lãnh sự quán Việt Nam, sau đó gửi về Việt Nam để công chứng hợp lệ. Nhờ đó, việc khai nhận và sang tên căn nhà cho hai người còn lại được thực hiện nhanh chóng, không phát sinh tranh chấp.
Ngược lại, chị C không lập văn bản từ chối trong 6 tháng, sau này mới yêu cầu từ chối thì không được chấp nhận, gây tranh chấp với các đồng thừa kế.
6. Kết luận
✔ Từ chối nhận DSTK là quyền hợp pháp của người thừa kế.
✔ Việc từ chối phải lập thành văn bản và nên công chứng để bảo đảm giá trị pháp lý.
✔ Thời hạn từ chối là 06 tháng kể từ ngày mở thừa kế.
✔ Không được từ chối nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản.
✔ Công chứng giúp thủ tục thừa kế minh bạch, hạn chế tranh chấp.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Lưu trữ hồ sơ công chứng chuyển nhượng vốn góp.
>>> Công chứng ngoài trụ sở có cần người làm chứng không?
>>> Công chứng ngoài trụ sở được pháp luật cho phép trong những trường hợp nào?
>>> Thủ tục công chứng giấy ủy quyền theo chuẩn hành chính – pháp lý.
>>> Thủ tục đăng ký kết hôn: Căn cứ pháp lý và trình tự thực hiện.
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com